"Όπως γνωρίζετε στην ψυχολόγο όλοι ανοίγονται..." - Περί ηθικής στην Ψυχική Υγεία



Αρχικά, η επίσημη άποψη:

Πρόσφατα είδαμε, με αφορμή την δολοφονία μιας κοπέλας μπροστά στον σύζυγο της και στο παιδί της (το meme όπως την ξέρουν "της Κάρολαϊν"), μια κυρία να "λύνει τη σιωπής της" σε συνεντεύξεις, σε τηλεοράσεις, ηλεκτρονικά και μη περιοδικά, με σκοπό "να φωτίσει την υπόθεση". Εάν δεν γνωρίζετε σε τι αναφέρομαι, αρκεί να βάλετε σε "ιντερνετικό ψαχτήρι" της επιλογής σας "ψυχολόγος της Κάρολαϊν".


Προσοχή: Εάν επιλέξετε να καταναλώσετε, οποιαδήποτε μορφή από το εν λόγω περιεχόμενο, θα είναι με δική σας ευθύνη. Επίσης: Σε καμία περίπτωση δεν αντανακλά τις πρακτικές και τους κανόνες των Ειδικών Ψυχικής Υγείας, όπως αυτοί εκφράζονται στους μεγαλύτερους πανελλήνιους και παγκόσμιους οργανισμούς (πχ την Ελληνική ή την Ευρωπαϊκή Εταιρία Συμβουλευτικής όπου μπορούμε να αναζητήσουμε).


"Όπως γνωρίζετε στην ψυχολόγο όλοι ανοίγονται..." λέει σε συνέντευξη της...


Αυτό που ίσως παρατηρήσετε είναι πως "σαν πολλά να λέει". Και δίκιο θα έχετε. Σε αυτές τις συνεντεύξεις έσπασε τουλάχιστον 5 ξεκάθαρους φραγμούς των Ειδικών Ψυχικής Υγείας.


Για να είμαστε πιο συγκεκριμένοι:

  1. Έσπασε το απόρρητο για άτομο σε θεραπεία.

  2. Έσπασε το απόρρητο για οικογένεια/ζευγάρι σε θεραπεία.

  3. Εξέφρασε δημόσια, τώρα στο κοινό αλλά και τότε στη θεραπευόμενη, τις προσωπικές απόψεις της για το "ποιόν" της.

  4. Έδινε σε θεραπευόμενή της -καθ'ομολογία της- συμβουλές για το πως θα πρέπει να ζήσει τη ζωή της.

  5. Αναφέρθηκε πως ήταν "φίλη της", κατά τη διάρκεια θεραπείας.

...και αν υπάρχει και κάποιο ποινικό θέμα σε σχέση με δημόσια ανακοίνωση για αστυνομική έρευνα εν εξελίξει, δεν γνωρίζω αλλά υποθέτω πως είναι κάτι που θα ασχοληθεί η δικαιοσύνη αν υπάρχει τέτοια πτυχή.


"Οι ψυχολόγοι βλέπουν πίσω από τα χαμόγελα και καταλαβαινουν τι είναι ψευτικο ή αληθινό. Η Καρολάιν δεν είχε κανένα πρόβλημα, το λέω μετά πλήρους βεβαιότητας."


Ίσως είναι δική μας ευθύνη συλλογικά -των ειδικών ψυχικής υγείας- να κρατούμε ενημερωμένο το κοινό για το τι κάνουμε, ποιο είναι το λειτούργημά μας, ποιες οι ευθύνες μας, ποιες οι καλές πρακτικές, με συνέπεια εδώ να μας "έπεσε η σκυτάλη". Ίσως είναι ευθύνη και της πολιτείας και των θεσμών/συλλόγων να διατηρεί ελέγχους ελάχιστης δεοντολογίας όπως σε περίπτωση ιατρικών λαθών και ανάρμοστης συμπεριφοράς (Θυμάστε τι έγινε με την γιατρό που έδιωχνε από εμβολιαστικό κέντρο; Αν όχι προτείνω να το ψάξετε).


Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να γνωρίζει το κοινό πως το "Ειδικός" στον τίτλο -είτε γνωρίζουμε τη διαφορά μεταξύ ψυχολόγου/ψυχοθεραπευτή/ψυχιάτρου/ψυχαναλυτή/συμβούλου κλπ είτε όχι- διέπεται από κανόνες που τα συλλογικά του όργανα του στηρίζουν. Αν και είναι γνωστό πως η υγεία δεν παραπέμπει σε κάτι απόλυτο, και όπως η ιατρική δεν είναι μια ακριβής επιστήμη, κάτι που ίσως μας προκαλεί κάποια ανασφάλεια, η άσκηση ενός επαγγέλματος υγείας, χρειάζεται προσοχή σε βασικές αρχές, Όπως αυτές -για παράδειγμα- εκφράζονται από την Ευρωπαϊκή Εταιρία Συμβουλευτικής και είναι ευθύνη μας αν θέλουμε να λεγόμαστε ειδικοί επιστήμονες:

  1. Ευθύνη

  2. Ικανότητα

  3. Ηθικά και νομικά πρότυπα

  4. Απόρρητο

  5. Ευημερία του πελάτη

  6. Επαγγελματικότητα

  7. Δημόσιες δηλώσεις

  8. Τεχνικές αξιολόγησης

  9. Έρευνα και συνεχή προσωπική ανάπτυξη

Σε όποια περίπτωση και αν μιλάμε για "ατόπημα" της εν λόγω ειδικού, είναι απαραίτητο να διαχωρίζεται η θέση μας σύμφωνα με τα παραπάνω πρότυπα και σταθμά μέ έναν βασικό γνώμονα: την ενδυνάμωση του πελάτη/συνανθρώπου, προκειμένου να παίρνει τις σωστές, για τον εαυτό του, αποφάσεις, την υποστήριξη, την ανάπτυξη και την ενσωμάτωσή του σε ένα λειτουργικό κοινωνικό σύνολο. Αυτό δεν επιτυγχάνεται από την απ'ευθείας καθοδήγηση και σε καμία περίπτωση από την αδιάκριτη έκθεση με πιθανό στόχο την αυτοδιαφήμιση του επαγγελματία.

Προσωπική κατάθεση:

Την πρώτη φορά που προσπάθησα να διαβάσω ένα από τα άρθρα όπου έδωσε συνέντευξη η κυρία αυτή (νομίζω στο Πρώτο Θέμα που μου επέστησε την προσοχή μια συνέδελφος), κάπου στα μισά μου ήρθε ναυτία και κάπου στα 2/3 αναγκάστηκα να σταματήσω. Δεν άντεξα τόσα λάθη μαζί. Δεν άντεξα κάτι τόσο ευαίσθητο να "περιφέρεται" με αυτόν τον τρόπο. Με τρόμαξε. Είχα αυτόματα δύο εικόνες: Η μία ήταν του πτώματος του Έκτορα της Τροίας, να το σέρνει και να το καταστρέφει ο Αχιλλέας πίσω από το άρμα του, μπροστά στα μάτια του Πριάμου. Η δεύτερη ήταν μιας εγχείρησης ανοικτής καρδιάς μέσα σε υπόνομο. Δεν νομίζω πως μπορώ ή θέλω να επεκταθώ στο θέμα. Ίσως για την ώρα κάτι με έχει ταρακουνήσει.


Πάντως, θα το πάω κι εγώ στην προσωπική μου θεραπεία, σε άτομο που εμπιστεύομαι. Και για την ιστορία, δεν χρειάζεται να έχει σε κάδρα διπλώματα. Αυτά πλέον παραχαράσσονται και δεν αποδεικνύουν την ικανότητα τ@. Ξέρω όμως πως όπως κι εγώ, έτσι κι εκείν@ κάνει τη δική τ@ εποπτεία και θεραπεία. Κάτι που θα ήταν εξαιρετικό μέτρο προστασίας της ίδιας της "Ψυχολόγου της Κάρολαϊν" αν έκανε κάτι από τα δύο...


Σημείωση: Συγγνώμη, Καταλαβαίνω πως κάνω "mind read". Κάπου εδώ υποθέτω πολλά ίσως, διότι φοβάμαι να αποδεχθώ πως κάποιος επαγγελματίας επόπτης ή θεραπευτής της κυρίας αυτής δεν θα επενέβαινε σε κάτι τέτοιο, αντιγράφοντας τους -για την ώρα ακίνητους- συλλογικούς μηχανισμούς σε κάτι τόσο λάθος.